Niets in de politiek is eeuwig, ook de staat niet. Hoe ze ook georganiseerd is, als democratie of als dictatuur, uiteindelijk houdt een politieke entiteit op te bestaan als ze niet langer instaat voor de belangen van haar burgers. Soms gaat ze op in grotere constructies, maar sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog zien we staten vooral kleiner worden door afscheidingen. Telden de Verenigde Naties 53 soevereine staten in 1945, nu zijn het er al 193. Catalonië zal niet meteen de 194e staat worden, maar het recente referendum bevestigt opnieuw hoe taai de drang naar onafhankelijkheid kan zijn en hoe verspreid die is over heel Europa. Het David-Goliathgehalte van de Catalanen mag dan wel waardering opwekken, de afscheiding moet het laatste redmiddel blijven. Regio's als Catalonië kunnen beter eerst binnen hun bestaande bevoegdheden tonen wat ze waard zijn.
...