Probiotica worden tegenwoordig vaak ingeroepen als hulpmiddel tegen allerlei verteringsproblemen. Toch lijken ze niet zo heilzaam te zijn voor de darmen als eerst gedacht.

De meest gebruikte probiotica zijn melkzuurbacteriën (Lactobacillus, Bifidobacterium). We vinden ze vooral in gefermenteerde zuivelproducten maar ook in andere gefermenteerde levensmiddelen zoals zuurkool, zuurdesembrood, worst en salami, zwarte olijven, wijn... De fabrikanten kunnen ze ook toevoegen aan levensmiddelen (drinkyoghurt bijvoorbeeld). En ze zijn in de apotheek te koop in de vorm van voedingssupplementen.

Van de mond naar het toilet

Onderzoekers van het Israëlische Weizmann Instituut voor de Wetenschap gingen in de meest gedetailleerde studie ooit na wat er precies gebeurt wanneer we deze probiotica consumeren. Ze hebben slechts een klein tot geen effect in het lichaam, zo blijkt.

Om te weten of probiotica zich succesvol in het lichaam nestelen en tot een verandering in de activiteit van de darmen leiden, kregen gezonde vrijwilligers een cocktail van 11 veel gebruikte goede bacteriën. Daarna werden stalen genomen uit de maag, dunne en dikke darm.

Uit de resultaten in het vakblad Cell blijkt dat de goede bacteriën in de helft van de gevallen rechtstreeks van de mond naar het andere uiteinde gingen. In de andere gevallen bleven ze kort aanwezig tot ze verdreven werden door bestaande microben.

'Het is fout om aan te nemen dat een probioticum uit de supermarket voor iedereen op dezelfde manier werkt', zegt immunoloog Eran Elinav, een van de onderzoekers, aan de BBC. 'Het is dan ook nogal zinloos om ze te kopen.' Elinav wijst erop dat de probiotica van de toekomst meer op maat van elk individu zullen moeten zijn.

Na antibioticakuur

De onderzoekers bestudeerden ook de impact van probiotica na een antibioticakuur, die vernietigend is voor zowel de goede als slechte bacteriën. Daar bleek dat probiotica het herstel van het oorspronkelijke microbioom zelfs belemmerde. .

'In tegenstelling tot het bestaande dogma dat probiotica schadeloos is en iedereen ten goede komt, tonen deze resultaten bij een antibioticakuur een potentiële bijwerking van probiotica aan bij die zelfs gevolgen op lange termijn kan hebben', aldus Elinav.